Obyczaje i tradycje weselne

Polska kultura niewątpliwie obfituje w rozmaite tradycje i obyczaje. W zależności od regionu czy miejscowości, obrzędy związane z ceremonią ślubu czy weselem, przybierają różnorodne formy. Organizacja i przygotowanie tej wyjątkowej uroczystości również wiąże się z pewnymi zwyczajami, które teraz chcielibyśmy Wam je opisać.

                                                     PRZED ŚLUBEM

Według zwyczaju wszyscy goście weselni przed ślubem zbierają się w domu Panny Młodej, gdzie najbliższa rodzina oraz seniorzy rodu udzielają Państwu Młodym błogosławieństwa. Następnie, prosto z domu wyrusza orszak weselny, który w drodze do kościoła zatrzymywany jest przez tzw. bramy. Są to zorganizowane przez znajomych Panny Młodej blokady, przez które można przejechać jedynie po wykupieniu się wódką, za co odpowiada Starszy Drużba. Dzisiaj jednak, zwyczaj ten nieco zanikł i kultywowany jest tylko w niektórych rejonach kraju, zwłaszcza na wsiach. Został on zastąpiony innym ceremoniałem, w czasie którego Pan Młody wraz z rodzicami i świadkami udają się do Panny Młodej, skąd razem wyruszają do kościoła. Zanim przekroczą próg świątyni, zostają powitani przez księdza, który potem prowadzi ich do ołtarza. Tuż za narzeczonymi podąża orszak, którym przewodniczą świadkowie.

                                                        PO UROCZYSTOŚCI

Po zakończeniu mszy świętej, nowożeńcy opuszczają kościół. Rodzice, na znak miłości wypuszczają przed Parą Młodą dwa białe gołębie, zaś pozostali goście obrzucają ich ryżem, płatkami kwiatów lub drobnymi monetami. Państwo Młodzi muszą je dokładnie pozbierać, po czym przyjmują życzenia od świadków, rodziców oraz innych gości.

                                                     W DRODZE DO KOŚCIOŁA

Bezpośrednio po uroczystości w kościele, Para Młoda oraz goście udają się na przyjęcie weselne. Bardzo ważne, aby wszyscy mieli zapewniony transport – zarówno tam, jak i z powrotem. Zazwyczaj, niedługo po przyjeździe do miejsca, w którym ma się odbyć wesele, Państwo Młodzi udają się na sesję zdjęciową.

                                                       PRZED SALĄ WESELNĄ

Według tradycji, nowożeńcy witani są Marszem Mendelsona, w czasie którego Pan Młody przenosi swoją świeżo poślubioną małżonkę przez próg. Rodzice witają ich zgodnie ze staropolskim zwyczajem, częstując chlebem i solą. Następnie wszyscy goście wznoszą toast, po czym Para Młoda otrzymuje szampana w kieliszkach związanych ze sobą wstążką. Rytuał polega na tym, aby po wypiciu trunku wyrzucić szkło za siebie tak, aby się potłukło. Kolejnym krokiem jest zajęcie miejsc przy stole. Obyczaj nakazuje, aby tej ceremonii dokonała matka Panny Młodej. Współcześnie jednak, odstępuje się od tego zwyczaju, który został zastąpiony przez wizytówki z imieniem i nazwiskiem gościa przy miejscu, w którym powinien usiąść. Takie rozwiązanie zostało wprowadzone w celu uniknięcia wytworzenia grup, które będą spędzać czas wyłącznie we własnym gronie. Państwo Młodzi zajmują honorowe miejsce na sali, przy których zasiadają świadkowie, najbliższa rodzina oraz seniorzy rodu.

                                   TANIEC ŚPIEW I ZABAWA

W momencie, kiedy wszyscy goście będą już na swoich miejscach, podany zostaje pierwszy ciepły posiłek, którym jest zazwyczaj rosół. Tuż po tym, następuje toast za Państwa Młodych, a po nim pierwszy taniec w wykonaniu Młodej Pary, po którym do zabawy przyłączają się rodzice oraz pozostali goście. Tańce są nieodłącznym i najważniejszym elementem każdego wesela, więc potrafią trwać do wczesnych godzin rannych. Dlatego, muszą być co jakiś czas robione przerwy, w czasie których podawane są kolejne ciepłe dania. Całością imprezy kieruje najczęściej wodzirej, który dba o to, by goście na długo zapamiętali wesele.

                                             OCZEPINY

Oczepiny są obrzędem wywodzącym się z tradycji ludów słowiańskich, które na stałe wpisały się w obraz polskich wesel. Jest to zwyczaj symbolizujący przejście Panny Młodej ze stanu panieńskiego w zamężny. Zabawa oczepinowa rozpoczyna się dokładnie o północy. Pierwszym rytuałem w wykonaniu Panny Młodej jest rzucanie welonem, o który powinny zabiegać wszystkie zgromadzone na sali panny. Podobnego ceremoniału dokonuje Pan Młody, który rzuca za siebie krawat lub musznik, przeznaczony dla jednego z kawalerów. Następnie odbywają się liczne zabawy i konkursy z udziałem Pary Młodej oraz gości weselnych, które prowadzone są przez wodzireja lub lidera zespołu.

                                                                                                                             TORT I PODZIĘKOWANIA

Zazwyczaj po oczepinach następuje poczęstunek tortem, który Państwo Młodzi muszą sami pokroić. W pierwszej kolejności częstują siebie nawzajem, następnie rodziców, a potem gości weselnych. Kolejną nieodzowną częścią wesela są podziękowania dla rodziców. Para Młoda, wychodząc na środek sali, dziękuje za trud w wychowaniu i pomoc, tańcząc razem w rytm utworu Urszuli Sipińskiej "Cudownych rodziców mam". Dalsza część wesela to ponowne tańce i śpiewy, które trwają do ustalonej godziny lub do chwili, gdy ostatni gość opuści pakiet. 

                                                         POPRAWINY

Poprawiny, czyli tzw. drugi dzień wesela, nie są zwyczajem obowiązkowym. Odbywają się one następnego dnia po przyjęciu, z reguły około południa. Czas trwania zależy przede wszystkim od kondycji gości, więc może się wydłużyć do późnych godzin nocnych lub skończyć wieczorem. Na poprawinach odbywają się tańce i śpiewy, przerywane posiłkami i toastami.